برگزاری نشست مشورتی سه روزه در خصوص بررسی تأثیر خشکسالی بر کنشگران حوضه آبریز کشف رود

      نشست مشورتی سه روزه ای در خصوص بررسی تأثیر خشکسالی بر کنشگران حوضه آبریز کشف رود به همت شرکت آب منطقه ای خراسان رضوی و با همکاری یونسکو و شرکت مهندسی مشاور طوس آب با حضور معاون وزیر نیرو، نماینده سازمان یونسکو، نماینده وزارت نیرو، مدیرعامل، معاونین شرکت آب منطقه ای خراسان رضوی و تعدادی از متخصصان و استادان دانشگاه که به ارایه راهکارهای مختلفی در بحث بحران آب پرداختند از روز شنبه یازدهم آبان ماه برگزار گردید.

بنا به گزارش روابط عمومی شرکت آب منطقه ای خراسان رضوی در پایان هر روز بیانیه‌هایی در حوزه صنعت و معدن، شهر و خدمات و کشاورزی ارایه خواهد شد که جمع‌بندی این گزارشها جهت ارایه راهکارها به یونسکو فرستاده می‌شود.

در این نشست مهندس علیرضا دائمی، معاون برنامه‌ریزی و امور اقتصادی وزارت نیرو  یادآور شد که در حوزه کشف‌رود درحال نزدیک‌شدن به بحران جدیدی هستیم و اضافه کرد: دلیل اینکه »جی وادی» یونسکو را در اینجا فعال کردیم، این است که باید از ابزارهای سازمان ملل برای حل بحران استفاده کنیم؛ چراکه اتفاقاتی که در بالادست می‌افتد، ممکن است تمدنی را به خطر بیندازد.

مهندس دائمی آن‌هایی را که در سال 1330زندگی می‌کردند، خوشبخت دانست و اظهار کرد: آن‌ها به‌دلیل داشتن چشمه‌ها و آب‌های فراوان خوشبخت بودند، اما امروز همه قنات‌هایمان پر از فاضلاب و چشمه‌هایمان هم خشک شده است.

اما او گریزی هم به شاخص‌های وابستگی مشهد به سد دوستی زد و با بدخواندن این وضعیت گفت: شاخص وابستگی به سد دوستی 76درصد است که در بحث‌های بین‌المللی حساسیت‌زاست.

مهندس دائمی یادآور شد: ما خودمان را به رودخانه‌ای وابسته کرده‌ایم که در بالادست آن اتفاقاتی می‌افتد که خیلی خطرناک است؛ بنابراین باید آن را به« جی وادی» و در سطح بین‌الملل گزارش بدهیم و به مخاطره‌افتادن تمدنمان را بگوییم.

مهندس دائمی در ادامه، گزارشی هم از بحران آب در کشور و پیامدهای ناشی از آن ارائه کرد و گفت: در دوره سال آبی 47-48 تا 91-92 دوره خشک‌سالی را داشتیم که در فاصله سال‌های 71 تا77 دوره «ترسالی» را گذراندیم و سپس دوباره دوره دوم خشک‌سالی شروع شد.

معاون برنامه‌ریزی و امور اقتصادی وزارت نیرو با بیان این مسئله، توضیح داد: در دوره ترسالی، شاهد بروز سیلاب‌ها و واردآمدن خسارت‌هایی بودیم که فشارهای برنامه‌ریزان کشور را بر وزارت نیرو برای ایجاد سد به‌دنبال داشت.
      او با بیان اینکه وقتی دوره خشک دوباره به‌وجود آمد، کسانی که اصرار داشتند سد بزنیم، دوباره معترض شدند، گفت: این افراد این‌بار اعتراض کردند که چرا سد زده‌اید؟ درواقع در این روند هیچ توجهی به دوره خشک‌سالی و برنامه‌های آن نشد.

معاون وزارت نیرو در ارایه گزارشها و آمار تأکید کرد که هر روز شاهد افزایش شهرنشینی و کاهش روستانشینی هستیم و این در حالی است که جمعیت هر روز در شهرها متمرکز می شوند که این خود حاشیه نشینی به همراه دارد.دائمی اظهار داشت: حاشیه نشینی، پرخاشگری و کمبود توزیع آب و درگیریهای اجتماعی را به بار می آورد.

در ادامه مهندس محمدحسین جعفری، مدیر‌عامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان رضوی نیز به ارائه گزارشی از وضعیت آب مشهد و استان پرداخت و با تأکید بر اینکه در استان کم‌آبی داریم، در تشریح دلایل وقوع این مشکل، اظهار کرد: رشد جمعیت، افزایش تقاضا، بهره‌برداری غیرمجاز و کاهش شدید منابع آب از عوامل محدود‌کننده در این زمینه هستند.

او با بیان اینکه از سال‌65 درمجموع 25‌میلیارد مترمکعب از حجم سفره‌های آب زیرزمینی ما کاسته شده است، هشدار داد: برخی دشت‌های استان ممکن است در کمتر از 10‌سال آینده در شرف نابودی سفره‌های آب زیرزمینی باشند و چیزی برای آینده نخواهیم داشت.

مهندس جعفری در بخش دیگری از گزارش خود مسئله تأثیر آب سد دوستی را در بالا آمدن سطح آب زیرزمینی در برخی نقاط مشهد مطرح نمود و افزود: درطول 29‌سال، 23متر سطح آب زیرزمینی دشت مشهد افت کرده که ورود آب سد دوستی تا حدودی موجب بالا‌آمدن آب دشت‌ها شده است.

او از انجام مکاتباتی با شهرداری و شورای شهر مشهد و نظام‌مهندسی برای تشکیل کارگروهی خبر می‌دهد تا مشخص کند که سطح آب زیرزمینی را تا چه حدی نگاه‌داریم تا بحث‌های سازه‌ای هم دچار مشکل نشود.

مهندس جعفری اضافه کرد: در اوج مصرف روزانه 76درصد از آب سد دوستی استفاده می‌شود که اگر این ذخیره را نداشته باشیم، با چالش جدی روبه‌رو می‌شویم.

مدیرعامل آب منطقه‌ای خراسان رضوی نیز گفت: سد دوستی از ابتدای سال84 تاکنون تمامی هزینه‌هایش را خودش توانسته بپردازد.

او همچنین با بیان اینکه کشف‌رود ویژگی‌ و اهمیت خاصی برای یونسکو دارد، گفت: به‌دلیل بحث‌های فرهنگی و وجود آن در کنار دومین کلان‌شهر مذهبی جهان و مطرح بودن بحث آب‌های سطحی، هم‌مرزی با کشورهای همسایه، صنعت و شرب مستقر در این منطقه، سد دوستی موجب حساس شدن یونسکو روی این رودخانه شده است.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان افزود: با تلاش‌هایی که وزارت نیرو داشته است، فکر می‌کنم بتوانیم بحث کشف‌رود را با همراهی یونسکو، اطلاعات و حمایت‌های علمی و بهره‌گیری از دانش روز سامان‌دهی کنیم.

او در رابطه با برنامه «جی وادی» سازمان یونسکو توضیح داد: گروهی دور هم جمع شده و با همراهی یونسکو برنامه جی وادی را تهیه کرده‌اند تا از تجارب کشورهای مختلف برای مناطق خشکی که با چالش آب مواجه هستند، در راستای مدیریت جامع منابع آب استفاده و مدل‌سازی کنند.

نماینده یونسکوی منطقه‌ای با یادآوری اینکه کشف‌رود به بسیاری از کشورها به‌ویژه کشورهای آسیایی معرفی شده است، تصریح کرد: بستری فراهم شده تا اگر قرار است تصمیمی برای کشف‌رود گرفته شود، با کمک‌های بین‌المللی به‌ویژه در زمینه تبادل اطلاعات و تجربیات و اجرای پروژه‌های مشترک باشد.
     صادقی این را هم یادآور شد که: برای کشف‌رود این آمادگی وجود دارد که با کمک وزارت نیرو، پروژه‌ای در زمینه مدیریت جامع منابع آب با محوریت کنشگرها ایجاد شود.