در ابتدای نشست، اسماعیل جباری، مسئول پروژه مدیریت مشارکتی در وزارت نیرو، موسسه مردم نهاد و بین المللی مورانومیرای را معرفی نمود و به موفقیت های این موسسه در پیاده سازی پروژه مدیریت مشارکتی منابع آب در منطقه تازه آباد استان گلستان اشاره کرد و خاطرنشان ساخت طی سال های گذشته سعی شده است با استفاده از حضور نمایندگان این موسسه در ایران همچون استاد وادا و استاد ناکاتا، متخصصین بومی این پروژه در کشور آموزش دیده و تربیت شوند تا بتوان به تدریج این الگو را در سایر استان ها به اجرا در آورد.
در ادامه مدیرعامل شرکت آب منطقه ای خراسان رضوی، ضمن خوشامدگویی به میهمانان، به ارائه گزارشی از وضعیت منابع آب در استان خراسان رضوی و شهرستان نیشابور پرداخت.
محمد حسین جعفری عنوان کرد: بیش از 63 درصد از منابع آب دشت نیشابور از طریق چاه ها تامین می شود که بالغ بر 93 درصد در بخش کشاورزی مورد استفاده قرار می گیرد.
به گزارش روابط عمومی شرکت آب منطقه ای خراسان رضوی، وی با اعلام وضعیت نامطلوب از نظر تعادل در برداشت از آبخوان این دشت افزود: با توجه به برداشت های بی رویه از منابع آب زیرزمینی، دشت نیشابور هم اکنون خطر فرونشست بخش های وسیعی از این شهرستان را تهدید می کند.
محمدحسین جعفری اعلام کرد: خوشبختانه با اقدامات ضربتی معاونت حفاظت و بهره برداری این شرکت، در حال حاضر بیش از 90 درصد چاه های برقی کشاورزی شهرستان نیشابور به کنتورهای هوشمند مجهز شده و مطالعات ایجاد تشکل های آب بران در دشت نیشابور و 6 دشت دیگر در حال انجام است. وی افزود برگزاری کارگاه های فراتسهیل گری و توزیع اقلام آموزشی مربوطه برای مدیران و مشاوران در این شهرستان از جمله اقدامات مهم حوزه حفاظت و بهره برداری در خصوص بسترسازی مدیریت مشارکتی منابع آب می باشد.
مدیرعامل شرکت آب منطقه ای خراسان رضوی، بهبود بیلان منابع آب زیرزمینی در شهرستان نیشابور را اساسی ترین هدف پیاده سازی پروژه مدیریت مشارکتی منابع آب عنوان کرد و از مواردی همچون ارتقای آگاهی و دانش مدیریت جوامع محلی، اصلاح الگوی کشت و افزایش بهره وری منابع آب به منظور افزایش تولید در واحد سطح و کاهش مصرف آب به عنوان مهم ترین انتظارات این شرکت از اجرای پروژه مدیریت مشارکتی یاد کرد.
در ادامه نشست، مجتبی مزروعی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی، پتانسیل ها و محدودیت های کشاورزی در استان و شهرستان نیشابور را برشمرد. وی افزود: 10 درصد از ارزش ناخالص اقتصادی استان مربوط به بخش کشاورزی است که حدود 30 درصد از این تولیدات در سایه مدیریت تعاونی های بهره برداران صورت می گیرد.
مجتبی مزروعی در خصوص چالش های توسعه کشاورزی در استان اعلام کرد: در حال حاضر بیش از 92 درصد اراضی کشاورزی استان وسعتی کمتر از 5 هکتار دارند که بیانگر استقرار نظام خرده مالکی در این استان بوده و لذا اغلب واحدهای کشاورزی، کوچک و پراکنده هستند که منجر به ایجاد محدودیت های جدی در سیاست های اجرایی بخش کشاورزی می شود.
در ادامه نشست، استاد ناکاتا، نماینده اصلی موسسه مورانومیرای در خصوص اصول پیاده سازی مدیریت مشارکتی به این نکته اشاره کرد که اگرچه همیشه بخشی از جامعه کشاورزان از سطح تحصیلات لازم برخوردار نیستند، اما کم سوادی نشانه کم خردی نیست و ما باید سعی کنیم مسائل را از دیدگاه آن ها بنگریم و تلاش کنیم تا نقطه نظرات آن ها به ما منتقل شود. ما موظف هستیم آمار و اطلاعاتی را که مدیران از آن آگاه هستند به بهره برداران منتقل کنیم. این فعالیت یک کار تخصصی است که به سادگی رخ نمی دهد. ما موفق شده ایم در کشور هند که سطح سواد کشاورزان بسیار پایین تر از کشاورزان ایرانی است، آمار و اطلاعات آب و کشاورزی را به آن ها منتقل کنیم؛ در ایران که وضعیت به مراتب بهتر است، طبیعتا موفقیت های بیشتری کسب خواهیم کرد.
وی افزود: در این جلسه نقطه نظرات متولیان آب و کشاورزی را شنیده و قرار است طی یک بازدید میدانی از شهرستان نیشابور، نقطه نظرات بهره برداران را نیز به طور عملی دریافت نماییم و به یک جمع بندی کلی برسیم.
سپس، استاد وادا دیدگاه خود در خصوص اطلاعات ارائه شده توسط مدیران شرکت آب منطقه ای و سازمان جهاد کشاورزی را بیان نمود و افزود: بسیار جالب است که در ایران دو وزارتخانه مجزا از یکدیگر، در خصوص موضوع آب در این سطح با یکدیگر مشارکت دارند.
استاد وادا اعلام کرد: در حال حاضر بحران آب فقط محدود به کشور ایران نیست و از سوی دیگر با بارش باران و برف نیز به این سادگی و به سرعت مسئله حل نخواهد شد.
وی در ادامه جلسه سعی کرد با طرح سوالاتی، به مهارت و دیدگاه های مدیران حاضر در جلسه برای انتقال دغدغه ها به بهره برداران و جلب مشارکت آن ها پی ببرد.
نماینده موسسه مورانومیرای و ایده پرداز روش مدیریت مشارکتی خاطرنشان ساخت: ما باید دغدغه ها و اطلاعات خود را به گونه ای منتقل کنیم که از کودک تا بزرگسال به راحتی مقصود ما را دریابند، که البته کار ساده ای نیست. یکی از ارکان فراتسهیل گری این است که ابتدا افرادی که کمترین میزان گیرایی و مشارکت در مباحث و فعالیت ها را از خود بروز می دهند، شناسایی شوند، سپس سطح فراگیری آن ها به عنوان سطح مبنای فراتسهیل گری تعیین شود.
گفتنی است، دشت نیشابور یکی از 7 دشت پایلوت طرح احیا و تعادل بخشی منابع آب زیرزمینی است که مطالعات ایجاد و راه اندازی تشکل های آب بران برای آن صورت می گیرد.
