
کاظم جم در سفر به شهرستان گناباد درگفتوگو با خبرنگار تسنیم اظهارکرد: اگر همکاری رسانهها و همراهی بهرهبرداران، بهویژه کشاورزان و تشکلهای کشاورزی، وجود نداشت، مشکلات اجتماعی ناشی از وضعیت منابع آبی در خراسان رضوی میتوانست بسیار شدیدتر باشد.
وی با اشاره به آخرین وضعیت بارندگی در استان افزود: از ابتدای سال آبی جاری تاکنون حدود 195 میلیمتر بارندگی در خراسان رضوی ثبت شده که نسبت به سال گذشته 52 درصد افزایش داشته است، اما این میزان در مقایسه با میانگین بلندمدت استان همچنان وضعیت مطلوبی را نشان نمیدهد.
مدیر روابط عمومی شرکت آب منطقه ای خراسان رضوی ادامه داد: مجموع ظرفیت مخازن 19 سد استان حدود یک میلیارد و 570 میلیون مترمکعب است، اما اکنون تنها حدود 6 درصد این ظرفیت آب دارد و 94 درصد مخازن سدها خالی است.
جم با اشاره به وضعیت نگرانکننده سدهای مشهد گفت: بخش قابل توجهی از سدهای تأمینکننده آب مشهد از مدار بهرهبرداری خارج شده و در حال حاضر اتکای اصلی برای تأمین آب شرب مشهد بر منابع آب زیرزمینی است.
وی با بیان اینکه نباید با پیشبینیهای بارندگی، مسئله آب را حلشده تلقی کرد گفت: پیشبینی احتمال بارش در پاییز به معنای پایان مشکلات آبی نیست و رسانهها باید در این زمینه به مردم آگاهی دهند که بارندگی مقطعی نمیتواند مشکلات منابع آب، کشاورزی و آب شرب را برطرف کند.
جم نقش رسانهها را در مدیریت اجتماعی آب مهم دانست و تصریح کرد: رسانه ها باید به مردم کمک کنند واقعیتهای منابع آب را به زبان ساده و علمی منتقل و موضوع آب را از یک مسئله فنی به یک گفتوگوی اجتماعی تبدیل کنند.
مدیر روابط عمومی شرکت آب منطقه ای خراسان رضوی با اشاره به افت سطح آبخوانها و فرونشست زمین در برخی دشتهای استان افزود: وضعیت برخی دشتها نگرانکننده است و در بعضی مناطق فرونشست زمین به حدود 40 سانتیمتر رسیده است. این مسائل نشان میدهد که جامعه باید نسبت به شرایط منابع آب آگاه باشد، بدون اینکه دچار نگرانی و اضطراب شود.
عضو شورای راهبری روابط عمومی صنعت آب کشور با اشاره به سابقه تاریخی مدیریت منابع آب در گناباد بیان کرد: مردم گناباد پیشینهای بیشتر از ۲۰۰۰ سال در مدیریت آب و نگهداری قنات دارند و این تجربه نشان میدهد که مدیریت مشارکتی آب و حضور مردم در این حوزه میتواند بسیار مؤثر باشد.
جم ادامه داد: موضوع مدیریت مشارکتی آب در ماده 40 قانون برنامه هفتم توسعه نیز مورد توجه قرار گرفته است و خراسان رضوی از استانهایی بوده که در این زمینه ۳۷ تفاهمنامه با تشکلهای کشاورزی منعقد کرده است.
وی افزود: امروز در جلسات تصمیمگیری حوزه آب در شهرستانها و ستاد آب منطقهای، نمایندگان تشکلهای کشاورزی حضور دارند و تلاش شده است تصمیمات حوزه آب با مشارکت بهرهبرداران اتخاذ شود.
جم با تأکید بر ضرورت افزایش شفافیت در حوزه آب گفت: هیچ آمار محرمانهای در حوزه آب وجود ندارد و اطلاعات مربوط به سدها، چاهها، بارندگی، رودخانهها و الگوی مصرف بهصورت منظم در اختیار مردم و رسانهها قرار میگیرد.
وی همچنین خواستار بازدید رسانههای گناباد از طرحهای مهم آبی استان شد و گفت: رسانهها باید از نزدیک با طرحهای انتقال آب و زیرساختهای آبی آشنا شوند تا مردم بدانند آب با چه دشواری و هزینهای به شهرها و خانهها میرسد.
وی با بیان اینکه هدف نهایی باید تبدیل موضوع آب به دغدغه عمومی باشد، تصریح کرد: آب تنها مسئولیت مدیران آب نیست؛ کشاورز، روستایی، بازاری، دانشگاهی، دانشآموز و همه مردم در مدیریت مصرف و حفاظت از منابع آبی مسئول هستند.
جم در پایان با اشاره به تجربه مدیریت مصرف آب در مشهد گفت: کاهش سرانه مصرف آب شرب مشهد به حدود 120 لیتر در روز، حاصل مجموعهای از اقدامات فنی و فرهنگی بوده و رسانهها در فرهنگسازی و همراه کردن مردم با مدیریت مصرف آب نقش مهمی داشتهاند.
جم هشدار داد اگر سازگاری با کمآبی بهدرستی انجام نشود، ممکن است خشکسالی و کاهش منابع آب پیامدهای اجتماعی و مهاجرتی بیشتری به دنبال داشته باشد.